Tussen sprookje en werkelijkheid: Roodkapje en de wolf.
AlgemeenDoor: Henk Jan de Looff
BRUMMEN – Op dinsdagavond in Plein 5 in Brummen schuiven ruim 35 mensen hun stoelen dichter naar voren. Er wordt nog wat gepraat, een jas over de leuning gehangen. Dan begint het. Geen spannend kampvuurverhaal, maar het scheelt niet veel: de wolf staat centraal, en hoe wij mensen daar al vele eeuwen naar kijken.
De lezing, georganiseerd door Oudheidkundige Vereniging De Marke, wordt verzorgd door onderzoeksjournalist Marc van der Sterren. Hij neemt het publiek mee langs een verrassend spoor van sprookjes, jachttradities en filosofie. De rode draad: het ‘Roodkapje-syndroom’.
Zeg Roodkapje waar gaat gij hene?
Dat begrip klinkt bijna speels, maar blijkt hardnekkig. Het verwijst naar het beeld van de wolf als gevaarlijk en sluw, stevig verankerd in het verhaal dat Charles Perrault in 1683 schreef. Later namen de Gebroeders Grimm het over en kreeg het verhaal nieuwe accenten. En ja, ook The Walt Disney Company deed een duit in het zakje door de wolf nóg wat minder sympathiek neer te zetten.
Die angst blijkt niet alleen uit verhalen te komen, maar ook uit geschiedenis. De jacht op wolven was eeuwenlang een teken van macht. Adel en kerk organiseerden drijfjachten, er werden premies uitgeloofd. Het resultaat: de wolf verdween volledig uit Nederland. Een stilte die inmiddels is doorbroken, want de wolf is terug, en de discussie ook.
Trojka hier, trojka daar.. overal zit wolvenhaar.
Een oud Deventer Dagblad-verhaal uit mei 1877, aangehaald tijdens de lezing, maakt zichtbaar hoe diep de angst zat. Een Russische boer die tijdens een achtervolging door wolven steeds een kind uit zijn slee moest offeren om te overleven. Later bezongen door drs P in zijn bekende Dodenrit. In de zaal blijft het even stil na dit fragment.
De actualiteit laat zien dat het onderwerp springlevend is. Schade door wolven, discussies over verantwoordelijkheid, bewijsvoering, het klinkt verrassend vertrouwd. Eeuwen geleden moesten herders al aantonen dat ze hun best hadden gedaan om hun kudde te beschermen. Na afloop wordt er nog nagepraat. Over sprookjes, over angst, en over de vraag of we de wolf ooit echt hebben leren kennen. Ook konden de aanwezigen zich inschrijven voor het boek dat Van der Sterren aan het schrijven is over het Roodkapje-syndroom.
