Gezondheidseffecten rond stortplaats Doonweg Eerbeek

BRUMMEN/ EERBEEK – Sinds 2019 zijn in Eerbeek staalslakken opgeslagen als afdeklaag van een historische vuilstort van papierfabrieken. In de buurt van de stortplaats is de afgelopen jaren bezorgdheid ontstaan over de effecten die de staalslakken kunnen hebben op natuur, milieu en de leefomgeving van mensen. De gemeente Brummen neemt die zorgen serieus en heeft GGD Noord- en Oost-Gelderland gevraagd een beeld te ontwikkelen van de gezondheidskundige situatie. Tijdens de presentatie van dit rapport aan de gezamenlijke pers werd de woordvoerder van de GGD geflankeerd door de wethouders Timmer en Inberg.

De GGD heeft bestaande bronnen onderzocht (zogenoemd desktoponderzoek) en gesprekken gevoerd met een aantal bewoners die in de buurt van de stortplaats wonen. De bevindingen zijn in een rapportage opgenomen en overhandigd aan de gemeente. Het volledige rapport is te lezen in een nieuwsbericht op de gemeentelijke website brummen.nl. 

Gezondheidsbeeld

Volgens de GGD is er op basis van deze bronnen hoogstwaarschijnlijk geen gezondheidsrisico voor bewoners. Zij stelt dat het terrein ontoegankelijk is en daarmee de kans op directe blootstelling waarschijnlijk klein is. Wel heeft de GGD aanwijzingen gevonden dat omwonenden tijdens de verplaatsing van de staalslakken klachten hebben ervaren. Dit vanwege vrijkomend stof dat ongebluste kalk bevatte. Dit heeft zich incidenteel geuit in bloedneuzen. Om gezondheidsrisico’s in de toekomst te voorkomen, adviseert de GGD ervoor te zorgen dat schadelijke stoffen zich niet verder kunnen verspreiden. 

Ongerustheid

Tijdens gesprekken met bewoners beschrijft een deel van hen aan de GGD stress gerelateerde klachten. Deze worden door hen in verband gebracht met de aanwezigheid van staalslakken. Het gaat deels om ongerustheid over de gezondheid. Daarnaast gaat het over gevoelens van angst, machteloosheid en frustratie. Voor een deel van hen is het vertrouwen in de betrokken partijen (waaronder de overheden) aangetast.

Vervolg

Op basis van deze bevindingen adviseert de GGD om te voorkomen dat gezondheidsrisico’s alsnog ontstaan. Onder meer door de staalslakken niet aan de open lucht bloot te stellen. Ook is het advies om de relatie tussen de overheden en inwoners te herstellen door helder, tijdig en feitelijk te communiceren. Daarom wordt er op maandagavond 19 mei een informatieavond georganiseerd. Omwonenden hebben hierover inmiddels een brief ontvangen. 

Het gemeentebestuur vindt het niet alleen belangrijk om in gesprek te blijven met bewoners om signalen over de situatie met elkaar te bespreken. Ook spant de gemeente zich in om met betrokken partijen tot passende maatregelen te komen om verdere blootstelling geen kans te geven. Daarbij is ook blijvende aandacht voor het volgen van de kwaliteit van het grondwater en bij vervolgplannen steeds aandacht te hebben voor noodzakelijke maatregelen om gezondheidsrisico’s te vermijden. 

Bij de presentie van het rapport aan de media werden er diverse kritische vragen gesteld. Zo vond men het aantal van zes omwonenden dat voor het onderzoek geïnterviewd is vrij laag ten opzichte van het aantal betrokken omwonenden (244). Volgens de GGD woordvoerder zouden, naar zijn inschatting de 

antwoorden geen ander beeld hebben gegeven wanneer en bijvoorbeeld 10 omwonenden waren geïnterviewd. Maar ook dit aantal vonden sommige leden van de plaatselijke pers te laag om een eenduidig beeld te geven.