Vrijheid of vuiligheid.. het is maar wie het ziet en voelt

BRUMMEN – Rond de komst van een asielzoekerscentrum (AZC) in Brummen is een felle discussie ontstaan. Een actiegroep, opererend onder de naam IBA (Inspraak Brummen AZC), liet al in een vroeg stadium van zich horen met spandoeken waarop onder meer stond: “GEEN 350 – VVD CDA Lokaal Belang Houd je rug recht”. De doeken werden geplaatst op particulier terrein langs onder andere de N787 (Eerbeekseweg) en de N345 (Wapsumsestraat).

Door: Henk Jan de Looff

Op zaterdag 14 juni 2025 bleek een medewerker van de buitendienst van de gemeente Gemeente Brummen al bezig met het verwijderen van deze spandoeken. Enkele uren later hingen ze er weer, nadat was gemeld dat ze op privégrond stonden. De medewerker gaf aan dat hij op zijn vrije zaterdag de opdracht had gekregen de doeken weg te halen, om ze vervolgens ook weer terug te hangen.

Op 14 januari 2026 werden op twee locaties alsnog alle spandoeken op particulier terrein verwijderd. Volgens IBA gebeurde dit zonder voorafgaande melding aan de grondeigenaren. De groep maakte bezwaar en verzocht de gemeente de drie doeken binnen een week te retourneren. Daaraan werd geen gehoor gegeven. Een poging om aangifte te doen van diefstal of vernieling strandde: de politie liet weten er geen strafbaar feit in te zien en nam de aangifte niet in behandeling.

Aanleiding voor de verwijdering zou volgens de gemeente zijn geweest dat bepaalde teksten als kwetsend of mogelijk agressie-opwekkend werden ervaren. Daarbij werd verwezen naar het gemeentelijk agressieprotocol. In een brief aan de gemeente vroeg IBA om nadere toelichting: onder welke categorie zou de uiting vallen? Volgens de actiegroep ging het om woordspelingen als “Verdriet om …” en “Huilen met …”, die zij beschouwt als satire binnen het politieke debat. Van smaad, laster of feitelijke beschuldigingen zou geen sprake zijn.

Tot verbazing van de actiegroep bleken enkele dagen later niet alleen het bewuste spandoek aan de N787, maar ook twee doeken aan de N345 te zijn verwijderd. Volgens IBA zijn deze door medewerkers van de gemeente losgesneden en meegenomen. De groep stelt dat de gemeente zonder directe melding aan de eigenaren de percelen heeft betreden. Daarbij wordt verwezen naar artikel 5:13 van de Algemene wet bestuursrecht, dat toezichthouders onder voorwaarden toegang geeft tot terreinen. Volgens IBA was hier geen sprake van proportionaliteit.

De reactie vanuit de gemeente bleef zuinig. Een beleidsmedewerker crisisbeheersing en openbare orde liet weten inhoudelijk niet betrokken te zijn en geen juridische kennis te hebben over vergunningen en handhaving. Nadere vragen, onder meer over de juridische grondslag voor het betreden van particulier terrein, de exacte passage uit het agressieprotocol en de vraag hoe in de toekomst met politieke uitingen wordt omgegaan zijn vooralsnog onbeantwoord gebleven.

De kwestie raakt daarmee aan een bredere discussie: waar ligt de grens tussen bescherming tegen kwetsende uitingen en het recht op vrije meningsuiting? En wie bepaalt uiteindelijk wat als agressief of ontoelaatbaar moet worden beschouwd? In afwachting van een inhoudelijke reactie van de gemeente blijft die vraag in Brummen nadrukkelijk op tafel liggen.