Brummen onderzoekt fusie; inwoners geven mening in enquête

BRUMMEN - De afgelopen maanden is er veel gepubliceerd over de gemeentelijke herindeling en is er ook al voorgesorteerd op een opgaan van de gemeente Brummen in de gemeente Zutphen of Rheden. In de forumvergadering van mei dit jaar zijn er diverse insprekers geweest die hebben uitgelegd waarom het beter of juist niet goed is dat Brummen niet zelfstandig blijft waarbij onder andere de volgende vragen naar voren kwamen:

Kan Brummen onder de huidige omstandigheden nog zelfstandig blijven? Zijn de argumenten die in het verleden gebruikt werden om de gemeente Brummen op te heffen nog actueel? Of zijn de omstandigheden inmiddels zodanig dat aansluiting bij Zutphen of Rheden niet direct noodzakelijk is? Wat zijn de voor- of nadelen voor de inwoners van de gemeente Brummen als hun gemeente niet meer zelfstandig is? Waarom wordt er zoveel haast gemaakt om de aansluiting met Zutphen of Rheden af te ronden. Is het mogelijk, om de aansluiting bij Zutphen of Rheden onderwerp te maken van de verkiezingen, zodat de burgers van de gemeente Brummen zich hierover kunnen uitspreken?

In deze rubriek zullen diverse betrokken inwoners van de gemeente Brummen hun visie geven op het mogelijk opgaan van hun gemeente in de gemeente Zutphen of Rheden. Wilt u graag op deze rubriek reageren of uw mening omtrent de gemeentelijke herindeling kenbaar maken, dan kunt u dit doen middels een ingezonden brief. Deze kunt u richten aan redactie@brummennieuws.nl. (Anonieme ingezonden brieven worden niet geplaatst).

BRUMMEN - De gemeente Brummen ziet zich genoodzaakt haar zelfstandigheid mogelijk op te geven en onderzoekt daarom een fusie met buurgemeenten Rheden of Zutphen. In alle drie de gemeenten loopt inmiddels een enquête waarin inwoners kunnen aangeven welke kansen en risico’s zij zien bij een mogelijke samenvoeging. De uitkomsten moeten het gemeentebestuur helpen bij een definitieve keuze.

Dat Zutphen als fusiepartner wordt genoemd, komt niet uit de lucht vallen. De gemeente heeft een lange geschiedenis met herindelingsprocessen. Al in de jaren twintig van de vorige eeuw wilden Zutphense bestuurders uitbreiden vanwege ruimtegebrek, maar het provinciale plan ‘Groot Zutphen’ strandde. Na de Tweede Wereldoorlog richtten de ambities zich op Warnsveld. De inwoners daar waren fel tegen: een volksraadpleging in 1972 leverde een afwijzing op van 96 procent. De voorkeur ging uit naar Vorden of Gorssel, gemeenten die volgens hen beter pasten bij het dorpse karakter. Toch volgde in 2005 alsnog de fusie tussen Zutphen en Warnsveld, na eerdere gebiedsuitbreidingen in 1988 waarbij onder meer Leesten en ziekenhuis Het Spittaal bij Zutphen werden gevoegd.

Ook Rheden kent een geschiedenis van samenvoegen en opsplitsen. De schoutambten Velp en Rheden werden in 1573 samengevoegd. In 1812 ontstonden de gemeenten Dieren en Velp, die in 1818 opnieuw werden verenigd tot de huidige gemeente Rheden, die nu zeven dorpen omvat.

“Veel functies worden hierdoor maar door één persoon vervuld”

Voor Brummen is vooral de krapte op de arbeidsmarkt een belangrijke reden om de fusie te onderzoeken. De gemeente telt zo’n 190 medewerkers. “Veel functies worden hierdoor maar door één persoon vervuld. Dat maakt de organisatie en daarmee de dienstverlening aan de inwoners uitermate kwetsbaar,” zegt projectleider Van Nijkerken. Hij wijst bovendien op verschillen in salarissen: “In tijden van personeelstekort kiezen werknemers sneller voor een grotere gemeente, wat het voor Brummen nog lastiger maakt om de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening te behouden.”

Die redenering stuit op verbazing bij vakbond FNV. “Dit vinden wij bij de FNV een wonderlijke redenering,” zegt persvoorlichter Lennart Rietman. “In principe is een functie een functie, onafhankelijk van de omvang van de gemeente. Juist doordat er een cao Gemeenten is, hebben we strakke afspraken over functies en salarissen.” Volgens FNV zijn alleen de salarissen van raadsleden, wethouders en burgemeesters afhankelijk van het inwonertal. Van Nijkerken ziet dat anders: “Ambtelijk salaris loopt in een staffel. De schaal wordt door inschaling van de gemeentesecretaris bepaald. Als deze hoger wordt ingeschaald, en dat is afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente, lopen de salarissen van de ambtenaren mee omhoog.”

Brummen zit met 9,0 ambtenaren per 1.000 inwoners boven landelijk gemiddelde van 7,6

Uit onderzoek blijkt dat het landelijk gemiddelde aantal ambtenaren 7,6 fte per 1.000 inwoners is. Brummen zit daar met 9,0 ambtenaren per 1.000 inwoners boven. Critici stellen dat de veronderstelde salarisverschillen door gemeenteraad en college nauwelijks juridisch zijn getoetst. Dat zou kunnen leiden tot gevoelens van ongelijke behandeling en mogelijk zelfs tot een verdere verslechtering van de arbeidsmarktpositie van kleine gemeenten.

Dat maakt de organisatie en daarmee de dienstverlening aan de inwoners uitermate kwetsbaar,”  

Deze krant vroeg de ondernemingsraden van Brummen, Rheden en Zutphen om een reactie. De OR van Rheden laat via communicatieadviseur bestuur Miriam Kip weten in deze fase niet te willen reageren. Of dat ook geldt voor de onafhankelijke medezeggenschapsraad zelf is onbekend. De ondernemingsraden van Brummen en Zutphen reageerden nog niet. Hoewel de CAO Gemeenten in 2019 niet bindend werd verklaard, blijft afwijking van arbeidsvoorwaarden begrensd: op grond van artikel 27 van de Wet op de ondernemingsraden heeft de OR instemmingsrecht bij besluiten over zaken als werktijden, ziekteverzuimbeleid en beloningssystemen.

Of een grotere gemeente inderdaad makkelijker aan personeel komt of efficiënter te besturen is, valt volgens adviesbureau Berenschot te betwijfelen

Of een grotere gemeente inderdaad makkelijker aan personeel komt of efficiënter te besturen is, valt volgens adviesbureau Berenschot te betwijfelen. Grote verschillen in ambtelijke formatie blijven bestaan, zelfs na correctie voor uitbesteding. Onderzoeker Mark Huijben noemt vijf factoren die daarbij een rol spelen: grotere gemeenten kampen met complexere sociale vraagstukken, vervullen vaker een centrumfunctie, hebben te maken met dichtheid en georganiseerde burgers, formuleren ambitieuzer beleid en gaan minder terughoudend om met uitbreiding van personeel dan kleine gemeenten, waar de formatie transparanter is.