Thuis in Brummen
IngezondenINGEZONDEN - Toen ik 35 jaar terug in Brummen kwam wonen voelde ik me direct welkom en thuis. Ondertussen ben ik stevig aan het wortel schieten door alles wat ik meemaak. Zo zie ik af en toe nog gevolgen van de Tweede Wereldoorlog. Toen het gemeentehuis werd verbouwd, kreeg ik een boom ter verwerking aangeboden. Een eik die stond op de plek waar nu de raadszaal is. Maar de zager wilde de eik niet zagen omdat er granaatscherven uit de oorlog in zaten. Maar er zijn verhalen die nog veel meer indruk maken. Zoals: Een buurman liet me laatst in zijn buitenmuur nog kogelgaten zien, afkomstig van een luchtgevecht boven Brummen. Verzetsmensen die op en neer naar Amsterdam fietsten met in de fietstas informatie voor het verzet. Over mensen die in de winter de IJssel overzwommen om de geallieerden informatie te bezorgen. In sommige huizen aten en sliepen wel 20 onderduikers.
Heel bijzonder vind ik het verhaal over de evacuatiecommissies. In september 1944 werd Arnhem ontruimd. De coördinator van de evacuatiecommissie in Eerbeek kreeg een telefoontje van de burgemeester: morgen komen er 2000 evacués. Breng ze onderdak. En zo gebeurde het. Arnhemmers kwamen uit de chaos en paniek van het front hier, terwijl sommige bewoners hun tuintje aan het harken waren. In totaal kwamen er 5000 evacués naar de gemeente Brummen. De meeste uit Arnhem, maar ook uit Scheveningen, Schouwen-Duiveland en het Roergebied. In bijna alle huizen sliepen evacués, op zolder naast de kinderen, of in stallen, scholen of fabrieken. Er kwamen gaarkeukens voor mensen die niet op hun gastadres konden eten.Een ongekende prestatie voor onze gemeente. Hoe kon dat? Er waren relatief weinig NSB-ers in onze gemeente. Een half procent tegen driekwart procent in de rest van het land. Het verzet werkte hier goed samen. Er was geen rivaliteit tussen katholieke, protestantse en ‘rooie’ verzetsmensen. De voorbereidingen waren op orde. In 1942 werden de evacuatiecommissies al ingesteld. Tot 25 jaar na de oorlog waren er nog elk jaar reünies van Arnhemmers in onze gemeente. Ik ben onder de indruk van de verhalen van vroeger. Ik voel me thuis in Brummen
Otto Koedijk
