Muziek tussen hemel en aarde

REGIO - Het Gregoriaanse Vespers zingt op de vier Adventszondag in Sint Janskerk in Zutphen. Het Gregoriaans Getijdenkoor trekt met aloude psalmen en hymen al 30 jaar lang mensen van ver buiten de regio naar de Hanzestad.

Ook dit jaar nodigt het Gregoriaans Getijdenkoor Sint Jan u uit om de Vespervieringen in de Adventstijd mee te maken. De rust en cadans van de aloude Gregoriaanse gezangen. Misschien hebben we er in deze hectische en onzekere tijden wel extra behoefte aan. Juist nu verlangen we weer naar innerlijke rust en stilte. Even tot bezinning komen; iets wat in het dagelijkse leven bijna niet meer lukt. Ze brengen ons tot rust en tillen ons voor even uit boven de dagelijkse beslommeringen. Het is een moment rondom de zonsondergang, dat het licht in onze wereld afneemt en de lampen en kaarsen worden ontstoken. In deze Adventstijd geldt dat eens temeer, de dagen worden korter en de behoefte aan het nieuwe licht neemt toe. Ook thuis bereiden we ons al voor op het kerstfeest. 

Foto: Koos Sohns. 

De verhevenheid, het brengen van muziek tussen Hemel en Aarde; de bezoekers een stukje Hemel te laten proeven. Maar het gaat ook om de liturgie van de kerk, het grote gebed, ook tijdens de Vespers, kent een toenemende belangstelling. Dat zelfde geldt voor het Latijn. Een prachtige, compacte taal en een eer om in deze taal de liturgie te kunnen zingen. Je voelt de verbondenheid met alle eeuwen.

Het Gregoriaans Getijdenkoor van de Sint Janskerk in Zutphen zingt de komende vier adventzondagen de aloude psalmen en hymnen. Volgend jaar doet het Gregoriaans Getijdenkoor dit al 30 jaar en trekt hiermee bezoekers van ver buiten de regio. Al eeuwenlang worden in abdijen en kloosters de dagelijkse Getijden gebe­den of gezongen. Het is een antwoord op de vraag van Jezus zelf aan zijn leerlingen om zonder ophouden te bidden. Deze liturgie is buiten de kloosters in veel parochiekerken onbekend. Toch heeft deze liturgie een eigen aantrekkingskracht, en bestaat er een steeds groeiende belangstelling voor deze meditatieve en spirituele vieringen.

De Vespers zijn – naast de Lauden in de ochtend – de belangrijkste van de dagelijkse Getijden. Ze worden gebeden bij het overgaan van de dag naar de nacht wanneer de lichten worden ontstoken. Wij brengen dank aan God voor de voorbije dag en prijzen Zijn naam en geven de eer die Hem toekomt. Iedere Vespers begint met het openingsgebed Deus in adiutorium meum intende, gevolgd door een viertal psalmen die worden voorafgegaan en afgesloten met een korte antifoon. Op de 4e adventszondag wordt bovendien – voorafgaand aan de Vespers het Veni redemptor gentium gezongen. 

Na de psalmen volgen een korte lezing uit het Nieuwe Testament, een responsorie en de adventshymne Conditor alme siderum. Als uitdruk­king van eerbied en gebed volgt hierna de bewieroking van het H. Sacrament, het koor, de ikoon van St. Jan de Doper en de gelovigen. Aansluitend volgt het Magnificat, de lofzang van Maria, ook weer ingeleid en afgesloten met een korte antifoon. Daarna volgen de Preces (voorbeden), het gezongen Pater Noster en het gebed van de dag. De adventsvespers wordt afgesloten met de Maria-antifoon Alma Redemptoris Mater en met het zingen van het Rorate Caeli.

Met deze Vespers en de Getijdenvieringen rond Pasen, Pinksteren en Mariafeesten wil het Gregoriaans Getijdenkoor St. Jan het kostbare erfgoed van het gregoriaans bewaren. Door deze teksten te zingen in onze tijd, zoals zoveel anderen het vóór ons eeuwen lang deden, wordt het een gebed van alle tijden. Een stukje eeuwigheid in het nu. Het Gregoriaans kent daarnaast een kracht van uitdrukking – vooral door de eenheid van tekst en muziek – die in moderne talen maar moeilijk is terug te vinden. De sfeer van gebed, meditatie en bezinning past daarom goed bij dit kerkelijk avondgebed. 

De Vespervieringen zijn dit jaar op de vier zondagen van de Advent in de Sint Janskerk te Zutphen: op zondag 1, 8,15 en 22 december om 16.30 uur in de Willibrordus kerk in Vierakker wordt de Vespers van de 3e Advent gezongen op de zaterdag 14 december om 17.00 uur.