Ruimte voor rivier doet IJsselsprong zinken
NIEUW BAANK - Wie vanaf de dijk bij Cortenoever richting De Hoven kijkt, ziet vooral rust. Open land en de IJssel die traag langs Zutphen glijdt. Juist daar moeten straks honderden woningen verrijzen. Althans, dat was het plan. Want boven de tekentafels van Zutphen en Brummen hangt opnieuw een donkere wolk: Ruimte voor de Rivier 2.0.
Voor veel inwoners klinkt het bekend. Ruim vijftien jaar geleden lag de zogeheten IJsselsprong ook al op tafel. Zutphen wilde uitbreiden op Brummens grondgebied, ten zuiden van De Hoven. Er kwamen stevige discussies over de groene buffer tussen Brummen en Zutphen. In Brummen sprak de politiek zich destijds uit tegen verdere verstedelijking van het gebied, en voor de groene buffer. Toch bleven provincie en Zutphen jarenlang aan het plan trekken. Toen zette de provincie Gelderland onverwacht een dikke streep door de woningbouwplannen. De vraag naar woningen was ingestort en de bouw van drieduizend huizen verdween in de prullenbak. Alleen de rondweg bij De Hoven bleef overeind. Maar inmiddels is de woningnood terug en daarmee ook de oude droom van uitbreiding aan de westkant van Zutphen. De wethouders Bloem en Inberg, van Zutphen en Brummen, vonden elkaar opnieuw in plannen voor woningbouw in De Hoven Zuid ‘Nieuw Baank'. Op Brummens grondgebied zouden honderden woningen moeten komen. Den Haag kijkt steeds meer naar de IJssel. Door klimaatverandering krijgt Nederland vaker te maken met extreem hoogwater. Rivieren moeten meer water kunnen verwerken en juist bij Zutphen zit een probleem. De stad vormt volgens Rijkswaterstaat een flessenhals in de IJssel: de rivier ligt er ingeklemd tussen bebouwing en wegen. Daarom ligt nu een ingrijpend plan op tafel binnen Ruimte voor de Rivier 2.0. Achter De Hoven zou een hoogwatergeul of bypass moeten komen. Die begint vlak na de Cortenoeverbrug en loopt achterlangs richting Voorsterklei. Precies door het gebied waar Zutphen en Brummen woningen willen bouwen. Zutphens wethouder Sjoerd Wannet noemt het "even slikken”, maar probeert tegelijk kansen te zien. Hij verwijst naar Nijmegen, waar bij de Waalsprong woningbouw werd gecombineerd met waterveiligheid. Daar kwamen nieuwe woonwijken, extra infrastructuur en een nevengeul voor de rivier. Maar de vergelijking met Nijmegen kent ook een harde kant. Voor de Waalsprong moesten woningen verdwijnen en werden ingrijpende keuzes gemaakt. Dat lijkt nu ook boven De Hoven te hangen. Ruimte voor de Rivier 2.0 is geen vrijblijvende denkrichting meer. Het Rijk werkt toe naar concrete beleidskeuzes die in 2026 worden vastgelegd. Daarbij draait het niet alleen om de vraag óf de IJssel meer ruimte krijgt, maar ook hoeveel. Verschillende scenario's liggen op tafel voor de verdeling van extreem hoogwater over de Waal en de IJssel. Hoe meer water richting IJssel gaat, hoe groter de ruimtedruk rond Brummen en Zutphen wordt. Waar gemeenten nog hopen op combineren van woningbouw en waterveiligheid, kijkt het Rijk vooral naar de lange termijn. Gebieden voor toekomstige wateropvang worden feitelijk op slot gezet. Dat maakt de situatie voor De Hoven Zuid uiterst onzeker. De geplande woningen liggen midden in het gebied dat mogelijk nodig is voor waterberging en rivierverruiming. De kaarten van Ruimte voor de Rivier 2.0 laten weinig ruimte voor flexibiliteit zien. Wie nu nog denkt dat het om vrijblijvende schetsen gaat, heeft waarschijnlijk niet goed gekeken naar hoe eerdere rivierprojecten in Nederland uiteindelijk zijn uitgevoerd. Waar Zutphen openlijk spreekt over kansen en ambities, houdt Brummen zich voorlopig op de vlakte. Eén ding is zeker; de rivier krijgt voorrang.
