Wereld literatuur in Brummen

COLUMN - Er gebeurt nooit wat. Het eeuwige centrumplan in Eerbeek en deftige huizen in Brummen. En tussen de industrie op de kale begraafplaats, ooit de Eerbeekse hei, het graf van Jan Mankes, 'Hollands meest verstilde schilder'. Meer niet. 'Het wordt stil in het uitgaansleven van Brummen' was het laatste nieuws.

Maar nu is er de 'Canon van Brummen & Eerbeek, Coldenhove, Empe, Hall, Leuvenheim, Rhienderen, Broek, Cortenoever, Oeken, Tonden en Voorstonden'. Geen wereldliteratuur, maar wel bij ons. Verhalen van de IJstijd tot de gouden medaille van Elis Ligtlee. Welluidende namen: Schimmelpenninck van der Oye , Van der Capellen, De Vos van Steenwijk, Van Löben Sels, Rinnooy Kan, Ingen Housz, Van Coehoorn van Sminia , Crommelin, Van Sytzama van der Feltz, Van Vrijberghe van Westerschouwen, Lepeltak Kieft. Rijk geworden in Indië, of altijd al geweest in Holland, hadden zij in Brummen buitenplaatsen en kastelen. De papierbaronnen hebben korte namen: Schoonman, Sanders, De Zeeuw, Schut, Bos,Van Vreeswijk. Zij zijn de Philipsen en DAF´s van Eerbeek.

Tussen het oude en het nieuwe geld werd in 1869 het Apeldoorns kanaal gegraven. Het verstoorde de beken en sprengen, scheidde Hall van Eerbeek en het verbond de papierindustrie met de wereld.

Nu is de Gallery Brummen's mooiste. Maar tot de jaren zeventig van de vorige eeuw was het Becker's Sons. Het maakte weeg- en meetapparatuur voor de hele wereld. Op- en afgang zijn geboekstaafd, inclusief familie-intriges.

Petit histoires ontbreken niet. De 'verschrikkelijke kindermoord' en de Louise stichting voor onderdak 'aan rijke dames van den Protestantsen godsdienst die door misfortuin arm waren geworden'. Logeerpartijtjes van Audrey Hepburn. Een Brummense dorpsarts die Karl Marx in zijn huis kurierde en hem van zijn gordelroos verloste.

De wereldberoemde Webers in Huis te Eerbeek, C.J. Van Doorn die de Japanse stad Koriyama drooglegde, de zuilen van Rogge: bedenk het maar, het heeft een venster. Er is geen excuus om de canon niet in huis te hebben. Eentje dan: hij is pas verschenen.